Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10: Khi chăm sóc tâm trí trở thành ưu tiên toàn cầu

Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Mental Health Day – WMHD) – 10/10 hằng năm, là dịp quan trọng để cộng đồng toàn cầu cùng nhìn lại, đối thoại, hành động vì một mục tiêu chung: bảo vệ và nâng cao sức khỏe tâm thần cho mọi người.

Nguồn gốc của Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới

Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới được khởi xướng lần đầu tiên vào năm 1992 bởi Liên đoàn Sức khỏe Tâm thần Thế giới (World Federation for Mental Health – WFMH) – một tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ sức khỏe tâm thần, hiện có mạng lưới tại hơn 150 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Từ đó đến nay, ngày 10/10 trở thành cột mốc thường niên nhằm:

• Nâng cao nhận thức cộng đồng về các vấn đề tâm lý – tâm thần;
• Thúc đẩy đối thoại cởi mở, giảm kỳ thị;
• Kêu gọi các chính sách và nguồn lực cho chăm sóc sức khỏe tâm thần.

Dù mỗi năm mang một chủ đề khác nhau, tinh thần cốt lõi của WMHD vẫn luôn xoay quanh thông điệp:

Ai cũng xứng đáng được sống với một tâm trí khỏe mạnh.

Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới năm 2025

Năm 2025, Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới tập trung vào chủ đề: Tiếp cận dịch vụ – Sức khỏe tâm thần trong thảm họa và tình huống khẩn cấp.
Thông điệp này phản ánh một thực tế đáng lo ngại rằng mỗi năm, hàng triệu người trên thế giới phải đối mặt với các tình huống khẩn cấp như thiên tai, xung đột vũ trang, di cư cưỡng bức và khủng hoảng nhân đạo.

Những biến cố này không chỉ phá vỡ sinh kế, gia đình và hệ thống dịch vụ thiết yếu, mà còn gây ra tác động sâu sắc đến sức khỏe tâm thần. Hầu hết những người bị ảnh hưởng đều trải qua căng thẳng tâm lý nghiêm trọng. Một bộ phận sẽ phát triển thành các rối loạn như trầm cảm, lo âu, rối loạn stress sau sang chấn (PTSD).

Trong bối cảnh đó, việc đảm bảo khả năng tiếp cận dịch vụ hỗ trợ tâm lý được xem là yếu tố then chốt để giảm thiểu tổn thương lâu dài cho cá nhân và cộng đồng.

Ý nghĩa cốt lõi của Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới

Ngày 10/10 không chỉ mang tính biểu trưng, mà còn hướng tới những mục tiêu thực chất:

• Giáo dục cộng đồng về sức khỏe tâm thần một cách khoa học và nhân văn
• Thúc đẩy sự hợp tác giữa các nhà chuyên môn, tổ chức xã hội và cơ quan hoạch định chính sách
• Tạo điều kiện để chăm sóc sức khỏe tâm thần trở thành một phần không thể thiếu của hệ thống y tế và phúc lợi xã hội

Đây cũng là dịp để các bên liên quan cùng nhìn lại những gì đã làm được, đồng thời xác định những khoảng trống cần tiếp tục cải thiện trong tương lai.

Thực trạng sức khỏe tâm thần: Những con số đáng suy ngẫm

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO):

• Cứ 7 người thì có 1 người đang sống chung với một rối loạn tâm thần;
• Trầm cảm là nguyên nhân hàng đầu gây mất khả năng lao động, ảnh hưởng đến hơn 280 triệu người trên toàn cầu;
• Rối loạn lo âu đứng thứ hai, với khoảng 301 triệu người mắc phải.

Tại Việt Nam, ước tính khoảng 15% dân số gặp các vấn đề liên quan đến tâm lý – tâm thần. Tuy nhiên, phần lớn trong số đó chưa từng hoặc rất khó tiếp cận dịch vụ hỗ trợ chuyên môn, do:

• Thiếu thông tin và hiểu biết đúng;
• Nguồn lực y tế tâm thần còn hạn chế;
• Kỳ thị xã hội vẫn tồn tại;
• Việc đối diện thẳng thắn với thực trạng này là bước khởi đầu cần thiết để thay đổi.

Những dấu hiệu cảnh báo sớm về sức khỏe tâm thần

Suy giảm sức khỏe tâm thần thường diễn ra âm thầm. Nhiều người chỉ nhận ra khi tình trạng đã trở nên nghiêm trọng. Một số dấu hiệu phổ biến cần được lưu ý gồm:

• Cảm giác buồn bã, trống rỗng hoặc lo âu kéo dài;
• Mất hứng thú với những hoạt động từng yêu thích;
• Khó ngủ, rối loạn giấc ngủ hoặc mệt mỏi thường xuyên;
• Khó tập trung, dễ cáu gắt, thu mình khỏi các mối quan hệ;
• Nhận diện sớm giúp tăng cơ hội phục hồi và giảm nguy cơ biến chứng tâm lý lâu dài.

Chăm sóc tâm trí không chỉ dành cho lúc khủng hoảng, mà nên trở thành một phần của lối sống lành mạnh. Một số thực hành đơn giản nhưng hiệu quả, như: Duy trì nhịp sinh hoạt điều độ: ngủ đủ giấc, ăn uống cân bằng, vận động thường xuyên; Thực hành chánh niệm: thiền, hít thở sâu, viết nhật ký cảm xúc; Nuôi dưỡng kết nối xã hội thông qua những cuộc trò chuyện chân thành; Chủ động tìm đến chuyên gia tâm lý khi cảm thấy quá tải – đó là biểu hiện của trách nhiệm với bản thân, không phải sự yếu đuối.

Bạn có thể làm gì trong Ngày Sức khỏe Tâm thần Thế giới 10/10?

Ngày 10/10 là lời nhắc để mỗi người bắt đầu từ những hành động nhỏ:

• Gửi một lời hỏi thăm chân thành đến người bạn quan tâm;
• Lắng nghe nhiều hơn, phán xét ít hơn;
• Chia sẻ thông tin đúng đắn về sức khỏe tâm thần;
• Tham gia các hoạt động cộng đồng, tọa đàm, workshop nhằm nâng cao nhận thức.

Sức khỏe tâm thần là nền tảng của hạnh phúc, khả năng sáng tạo và chất lượng các mối quan hệ. Một xã hội phát triển bền vững không thể chỉ chú trọng đến thể chất mà bỏ quên đời sống tinh thần.

Tâm lý NHC Việt Nam – Đồng hành bền bỉ vì sức khỏe tâm trí

Với sứ mệnh “Sức khỏe và Hạnh phúc của bạn là sứ mệnh sống của NHC Việt Nam”, Trung tâm Tâm lý và Phát triển Con người NHC Việt Nam – đơn vị được bảo trợ chuyên môn bởi Viện Nghiên cứu Tâm lý và Phát triển Con người là một trong những đơn vị tiên phong tại Việt Nam trong lĩnh vực hỗ trợ, can thiệp và chăm sóc sức khỏe tâm trí.

Trong hơn 5 năm hình thành và phát triển, Trung tâm đã và đang đồng hành cùng hàng nghìn khách hàng vượt qua các vấn đề như trầm cảm, lo âu, sang chấn tâm lý, từng bước phục hồi và tái kết nối với cuộc sống cân bằng, an yên hơn. NHC Việt Nam sở hữu đội ngũ chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản, làm việc với tinh thần trách nhiệm, tận tâm.

Bên cạnh các chương trình hỗ trợ cá nhân chuyên sâu, Trung tâm còn chú trọng lan tỏa giá trị chăm sóc sức khỏe tâm thần trong cộng đồng thông qua các chương trình giáo dục, tọa đàm chuyên đề, workshop và nhiều hoạt động xã hội ý nghĩa, góp phần nâng cao nhận thức và giảm kỳ thị đối với các vấn đề tâm lý.

Nếu bạn đang cần sự hỗ trợ từ chuyên gia tâm lý, vui lòng liên hệ Hotline: 096 589 8008 hoặc đặt lịch hẹn tại đây.

Có thể bạn quan tâm:

• Year End Party 2024: Đoàn kết vững tâm – Vươn tầm phát triển
• Kỷ niệm 5 năm thành lập Viện “5 năm phát triển – Vững bước vươn xa”
• Chuỗi chương trình hỗ trợ tâm lý học đường cho học sinh trường THCS Cầu Giấy